|
Memorende su poeta
de Thiesi Andria Ninniri
Pro me mortu non ses,o caru Andria,
pro chi ‘e morrer fit arrivada s’ora.
Si mortu ses, vives tue ancora
Pro cantu duro in mente mia,
ne tramontu hat sa tua poesia,
sa ch’as cantadu a boghe sonora.
Sighi a cantare in s’estrema dimora
Cun sos anghelos tottu in compagnia.
Comente in bida has cantadu sos Santos,
cando ‘e los festeggiare fit sa die,
in su palcu ‘e Sardigna tottu cantos,
sighilos puru a los cantare inie
improvvisendelis ‘e sos bellos cantos,
ca sempre han brama de intendere a tie.
Giov. Giacomo
Fadda
 |
|
Sa
moda de su naschere
De
propositu frimmu so ‘ennidu,
Che si m’haerat giamadu su Marchesi,
pro faghere una visita a Thiesi,
che iscritta la devo cumpiagher.
A Thiesi una visita pro fagher,
la devo cumpiagher che iscritta.
Pro fagher a Thiesi un’imbisita,
occannu bell’e gai hapo cumpridu.
Bindigh’annos istadu so bandidu,
che si hapera causadu dannos.
Bandidu so istadu bindigh’annos
Che si hapera dannos causadu.
Bindigh’annos bandidu so istadu;
ma timidu a nisciunu hapo mai.
De propositu frimmu so ‘ennidu,
che si m’haerat giamadu su Marchesi.
Pro fagher una visita a Thiesi;
che iscritta la devo cumpiagher.
A Thieisi una visita pro fagher,
la devo cumpiagher che iscritta.
Pro fagher a Thieisi un’imbisita,
cumpridu hapo occannu bell’e gai.
Da essende bambinu “tai tai”,
sempre contende est Contene Gavinu,
“Tai tai” da essende bambinu,
sempre est Gavinu Contene contende.
Da bambinu “tai tai” essende,
non timesi ne umbras ne impannu.
De propositu frimmu so ‘ennidu,
Che si m’haerat giamadu su Marchesi,
pro fagher una visita a Thiesi;
che iscritta la devo cumpiagher.
A Thieisi una visita pro fagher,
la devo cumpiagher che iscritta.
Pro fagher a Thieisi un’imbisita
Bell’e hapo cumpridu occannu.
Grascias a Deu, so como ‘etzu mannu,
sempre,pero’ massende in petzu meu.
Betzu mannu so como,grascias a Deu,
pero’in petzu meu sempre messende.
Ispigas d’oro ti nde so lassende,
gratu ca cun affettu m’has retzidu….
De propositu frimmu so ‘ennidu.
Moda de Gavinu Contene
|
|
Su Thiesinu
Fanfarroneddu, intelligente,attivu,
furbu che battu,coraggiosu e fieru,
leale cun sos amigos e sinzeru,
ma si l’offendes est vendicativu.
Ospitale,cortesu e riflessivu
Francu cun totu, indipendente,alteru
Non cheret tirannia ne’ imperu,
ingiustizia non baliat ne’ motivu.
Esagerat sa lode o su disprezziu
A segundu chi bene o male trattas,
si lu cumandas nde faghet appreziu.
Sias attentu cando bi cuntrattas
Ca ti buffonat dae preziu a preziu
…de una tupa nde
faghet chentu mattas.
PEALU
Mi hat postu a difesa de Thiesi
Sa natura benigna.
Dae sa punta pius alta
“Sa Niera”
li mando ogni manzanu
su asu pius teneru ‘e su sole.
Mentras sa cresta mia,
coronadas de roccas
e piantas seculares,est quasi custodia
da unu velu lezzeru
de neula turchina e trasparente,
s’abile,
s’abilarzu,
dae sa rocca,
ispiccant su olu maestosu,
e cun giros superbos
e cun boghe selvaggia
li portant su saludu mattutinu.
Istantu de bordura sa pius viva
Si ’estit sa costera
Cumpartida
In baddijos amenos,in canales umbrosos
In largos solianos risplendentes.
Dae riccas funtanas
Current, tra pedra e pedra,
murmurende in segretu,
allegros rizoleddos de frescura.
In binzas e fruttales
S’allegra gioventude,
binnennende,
dae badde in badde,
si mandant saludos
improvvisende mutos sos pius varios:
e sunt boghes de festa,
e risos de allegria,
e cantos de passione,o de lamentu,
amores chi s’accherant,
amores chi iscumparint,
e annuzos
e paghes:
mentras in tota s’adde
un acutu profumu de innenna
imbreagat sos sensos e sa mente.
Ma cando, a serentina,
culunneddas de fumu,
chi ‘essint dae milli zimineas,
m’annunziat chi in bidda,
s’operaiu,
es torradu a sas gioias de famiglia,
mi covaco de neula
e de umbras serenas
iscumparzo e reposo.
Ausonio Spano
Su Siddadu
Sa famosa iscoperta de una cheja suterranea e unu depositu
de oro in Santa Maria de Cea in Banari su 1927
1)
Poveros accudide a su siddadu
C'accolla s'ora de bos arricchire
Già b'ha dinari devides ischire
In sas giorras limidu ruinzadu
Ca tantu su inari sueradu
Faghe lestru a bintrare e a bessire
Custa es cosa chi mai ada a finire
Proite es Deus chi l'had'a mandadu
Poveros accudide a su siddadu
2)
Pregade tottu mannos e minores
Chi enza' sa fortuna coitende
Già bi sun sa vide tribagliende
Unu pastore e duos z'appadores
Cun perduas fadigas e suore
E duas santas feminas preghende
A rosariu in manu e pianghende
Che chi b'essere su mortu interradu
Poveros accudide a su siddadu
3)
Custas chi pregan sun duas batias
Bellas e friscas che rosa in sa mata
Solu nostra Segnora est'ingrata
E non intende' sas pregadorias
Né podene agatare sas labias
Chi sun pienas de oro e de prata
Però si sun giurende a rughe fatta
Chi b'han trese iscalinas agatadu
Poveros accudide a su siddadu
4)
E cantas dies e nottes mezzanas
B'hana passadu in ierru e in beranu
Cun lampiones e candelas a manu
Fattende fossos istampas e tanas
E b'han intesu fina sas campanas
Sonende sutta terra su manzanu
Chi bi chere coraggiu e corpus sanu
A bider cantu han bidu e toccadu
Poveros accudide a su siddadu
5)
B'han fattu unu fossu a giru tundu
Chi pared unu puttu e miniera
Tribagliende e fattende preghiera
Pro ndi ogare s'oro dae fundu
Chi si l'hagatan irricchin su mundu
Ed est onore a sa Sardigna intrea
Tando faghimus tottu arte lezzera
E semus riccos e postos in gradu
Poveros accudide a su siddadu
6)
Si resessimus a l'aer in manos
Semus riccos e tottu benistantes
Ne bi tedaer pius emigrantes
Andende a sos terrinos africanos
E finamenta sos americanos
Riccos miliardarios e bracciantes
Cuh çorazzadas e idrovolantes
Arrivin tottu a su signale dadu
Poveros accudide a su siddadu
7)
Si sunu postos cun cabu e cun coa
Sos chi trapagliana e senza ingannia
E si l'agatana a Santa Maria
Nachi li faghen una cheja noa
Si resessimus a fagher cussa proa
C'amus mezzores de ogni zenia
Poi bi faghene una ferrovia
Pro ch'imbarcare su chi n'han bogadu
Poveros accudide a su siddadu
8)
Da inie derettu a Portu Conte
Partid in trenu su e imbarcare
S'atteru in bidda lu lassana istare
Ca cussu a sas ispesas faghe fronte
Anzis sos camasinos de su monte
Sun preparados pro los impreare
Su chi no b'ista l'hana a collocare
In chentinas e domos de ogni gradu
Poveros accudide a su siddadu
9)
Corno chi l'had ischidu su rettore
Bisonza su disignu a cambiare
Ca dividin cun issu a mesapare
Cantu b'ha de ricchesa e de valore
E, l 'hana a faghere .amministradore
De su inari chind'hana a bogare
Ca si lu ogan senza nde li dare
Ruen in sacri1egiu e in peccadu
Poveros accudide a su siddadu
10)
Si sa Cheja su me su nd'ha pretesu
Su terzu su guvernu ch'es rejone
Igue bi suzedi chistione
Dividendelu a litros e a pesu
E chie ha trabag1iadu e b'had ispesu
Tia cherrer sa mezus purzione
Anzis pro s'attu e sa divisione
B 'han fina su notariu giamadu
Poveros accudide a su siddadu
11)-
Poi finida s'operazione
B'hana a faghere de marmaru un'insigna
Pro cudda zente ch'este istada digna
Da tanta fama e ammirazione
E b'hana a bennere a pruzessione
Tottu sos mussegnores de Sardigna
Pro distruire ogni umbra maligna
E beneigher su logu tentadu
Poveros accudide a su siddadu
12)
Banari imbidiadu e fortunosu
ses pro custa novella improvvisada
Tue ses terra nobile e amada
Tue ses paradisu gloriosu
inue sognat su dulze reposu
sa zente chi fit prima isconsolada;
pro tottu est sa fortuna preparada ,
a mie solu ch'has irrediadu:
Poveros accudide a su siddadu:
Mischinzia e 'cazza
Cando fit trabagliada sa campagna
e semenada in tottu sos cuzones,
e ch' s'istiu laore a muntones
parturiat da-e sa fertile intragna...
fit pro sos cazziadores sa cucagna
,ca fit ricca deferas e puzones,
chi fintz'a a sos chi non fin campiones
de mira, lis fit blanda sa...magagna.
Oe pro gulpa 'e fogu o de siccagna
o pro gulpa 'esas emigraziones,
essende boidos sos bidatones
fintza sa selvaggina est in migragna;
e su cazziadore in "pompa magna"
non mustrat prus prdjas ne tudones,
ca mancu a si cundire macarrones
hat petta'e cazza pro fagher sa bagna.
|
|
Una
pregunta e una pregadoria
S'est beru chi bi sezis Babbu Nostru,
in cussu chelu mannu,illacanadu,
e inue mustrades su criadu
cun sas bellesas de su regnu "ostru,
s'est beru chi cun fortza cumbattides
su malufagher e sa falsidade,
chi cherides sa paghe e s'onestade,
a mi nades proite permittide
ch'in custa terra ch'azis dadu a nois,
fattos apposta a s'assimizzu 'ostru
pro dare a s'universu umanidade,
niunu sighit su chi nades bois,
pro piaghere o pro bene nostru,
e semus semper in disamistade?
E tue,Mama 'e tottu, soberana
de ogni bene ch'est in custa terra,
chi no ammittis odiu ne gherra,
ma paghe solu e vida galana,
no creo chi non bidas sos disastros
chi omines malignos sn fattende,
dirittos e doveres pettigliende
de cantos sun diversos,abilastro
de carres ch'an in ghana 'e divorare.
A tie prego de non liberare
de custa brutta ratza istruidora
dende a Fizzu tou giustu indicu.
Nino Fadda
Sas Pudderigas
Iscura comare mia
sas puddèrigas in s'anca?
Sa coscia dresta sa manca
giughides in petta 'ia!
Comare s'in cust' ijerru
sas ancas gasi hazis cottu
sende in bida hazis connottu
tottu su fogu 'e s'inferru.
E pro gai in-d-un'inserru
affianzada e coberta
cun peruna gianna abberta
remunida non mi fia?
Che berritta 'e linnaiolu
istratzada a chirriones
m'han nadu tzertas pessones
chi giustamente nd'han dolu
giughides pulpa e corzolu
tott'iscattas che cattutzu.
Creide, a tantu buluzu
nd'hap'a fagher maladia.
M'hat hadu comare Tzitza
chi non giuhet ingannu:
Primmna de custu malannu
Fit de velluttu una tritza
e-i como una sartitza
fatt'a friscu e trippoddada,
anciurnida, abbortijada
che puddu mortu in biddia.
Sentza lusinga ne bantu
in bidda tott'una 'oghe
naraian: 'Che inoghe,
in su mundu tottu cantu
non s'idet: simile ispantu
de perfetta biancura.
Una magica mistura
De latte e sambene ebbia.
Malaittu su brajeri
Ch'hat fattu tantu disastru
e malaittu su mastru
esseret ingegneri
che una mela piberi
candida e ruia - una fada -
in pimone l'hat- boltada
de 'erveghe abbada, istantia.
Ite bisonzu pretzisu
de bos istringher a fogu
cando bos fit unu giogu
un'ispassu e unu risu
s'haizis mandadu avvisu
o fattu nessi unu tzinnu?
Cun-d-unu giogu 'e pitzinnu
iscaldidu bos haia.
Pro maladias mazores
non so duttore ne dottu
ma sano sentza decottu
tottu sos males minores.
Ebbeniminde 'e duttores
pro tzertas maladieddas.
Nd'hapo sanadu 'e piseddas
fintzas cun pagu 'e salia.
Comare cando hazis frittu
lassade su fogu atzesu
e si a casu so attesu
mandade prestu un'iscrittu
e hap'a benner subitu
a bos battire insuore
pratichende amore amore
untzioneddas ebbia!
Ausonio Spano
Sas
feminas de idda mia
Amabiles, sintzeras, geniosas,
Sun sas feminas caras de 'idda mia:
da minores imparan pobiddia
e diventan muzeres virtuosas.
Reinas
de sa domo, premurosas
nde forman unu nidu de poesia:
sempre padronas de san'armonia
in dies bonas e dies penosas...
Muttettos
e cantones amorosas
cantana cun suave melodia
a cale tempus animosas:
sun chen'esser bigottas, religiosas,
cando s"estin d'antiga galanìa
paren in su giardinu friscas rosas.
J.A.Cossu
CARRELA 'E BRETTA
Pro chi e ancora oe nd'at annottu
tit de sa 'idda sa pius distinta;
sa zente b'andaiat ca cunbinta
e tzerta tit de b'agattare tottu.
Fit sa carrela de importu mannu,
piena de neguscios e tzilleris;
logu 'e abboju pro sos passizeris
chi la trafigaian tottu s'annu.
Ma su tempus chi passat chena frenu
at tramudadu fintzas custa via
de sa 'idda 'chi tando fit sa mia
e chi como mi paret logu anzenu.
Non bi faghen pius sas passizadas
a frottas sos piseddos tramudados,
a sas bajanas bellas incantados
in chirca 'e lis furare sas ojadas.
Ne bi colat pius sa pitzinnedda,
cun su tempus leadu a furadura,
a passu lestru, ma ponzende cura
de mustrare chi fit in chirca 'e sedda.
Como sa zente passat impressada
e non si frimmat mancu a saludare.
Non resessis nemmancu a faeddare
cun caligunu in sa contonada.
E mancumale galu b'est s'istancu,
ma non b'at ne butica ne masellos.
Sos palattos chi fini gai bellos
sun dirruttos e balen unu francu.
Mi pianghet su coro a bi passare,
e si bi colo penso sempre a tando,
a mannos e minores e a cando
inie nos podimis intoppare.
Sos mezus annos de sa gioventude,
sas primas acconcadas a cumone,
las amus fattas in cuss'istradone
chena aer ne viscios ne virtude.
Ma forsis fin discansu e allegria
de un'edade chena pensamentos
a non mi dare custos turbamentos
chi mi lassana oe in angustia,
carrela 'e Bretta de atera 'ia
carrela 'e Bretta de sa pitzinnia.
Nino Fadda
Pro Antoni Piredda
Benennida sa
riconnoschenzia
A tiu Antoni poeta mazzore.
In palcu che "gherreri" as tentu onore
In temas de natura e de iscenzia.
Mancu a Piras fune cunzediada,
Sas rimas che iscaglia fini acuttas
Pius punghiana,pius gherraiada
Sena contare oras ne' iscuttas
Ne' fozzas ne' naes sunu ruttas
In sas tempestas chi isse bramiada.
Deo ancora giovanu minore
Lu sighia in Thiiesi e Logudoro
Lassende in coro su dulche sabore.
Antoni,sese ancora unu
fiore
De cultura e rimas su tesoro
E grazie chi nos as dadu onore!
Barore Chessa (Cheremule)
|