Indice

S'abe
de
Pedru Pisurzi
(Bantine 1724 - 1800)

Cantende in sa furratza m' ‘istaia
Unu sero chi andàt aeresita;
Falat a terra nde fit sa labìa,
Sa saba tebiedda gasi frita:
Benit un'abe a sa dultzura, o sia'
Sa mala sorte sua chi l'at gita:
Abe, li nesi, dae sa saba atesu,
Chi cant'est dulch'in s'oru est'agr'in mesu.

Issa, lénde su 'olu, 'olesit alta,
E cando penso chi fit retirada,
Acolla a bentu in pupa, e ala ispalta,
A murmutu a murmutu chi torràda.
Bolat e torrat, però non s'apalta’
Dae sa labìa, ch'antzis s'acostáda;
Tantu e tantu s'acostat, chi basat
S'oru de sa labìa, inue si pasat.

Sende pasada, lestra si nde pesa'
Mustrende chi tenia' grande paura;
Bolat, e torrat, cun pius lestresa,
Apende infustu dentes in sa dultzura;
Confidada in sa sua lezeresa
Intrat a intro pastura pastura,
E si ponet a pascher a dispetu.
E deo fin'a tando mudu e chietu:

«Troppu, li nesi, ses, abe, atrivida,
Atentzione non che dias borta;
S'intras a intro (a comente est linida)
Lascinas e che rues, eadi morta!
Atentzione cant'as cara sa vida,
Mancari gitas alas, pagu importa',
Pro chi sas alas chi ti dant sa fua,
Si las infundes, sun sa morte tua.

In sos fiores, o abe, su paschinzu
Ti chirca, e no in una costa rata
De una labìa ch'est tota lascinzu.
Pro pagu chi ti fides, ealla fata!
Ammentadi, li nesi, s'istivinzu
Chi est antigu, e ancora si trata':
Chi imbitzadu su sorighe a su casu,
Non pasat fin'a bi perder su nasu».

Issa chi postu s'at sa testa a pala,
Prosighit sa idea comintzada,
E tzega-tzega a sa saba che fala',
E biet a trimpone, a s'isbentrada.
Sende biende s'infundet un’ala,
E fatende pressosa sa pesada,
S'atera infundet, chi teniat asciuta,
E cando penso chi 'olet la ‘ido ruta..

Issa corza! si cheret reminare
A si nd'essire, però non podia';
A bolu no, ca non podet bolare;
A nadu, bi l'impedit sa labìa;
E proende si si podet apicare,
Una franca andat, s'atera benìa'.
Però li balet pagu sa refrèga,
Chi,cantu pius s'afannat pius s'annega'.

E una, e milli boltas s'aferraat
A sa labìa, e che daiat borta;
Recuperat luego e bi torraat,
E ruiat a bagnu atera borta;
A s'ultimu, bidende chi annegaat,
E connoschende tzertu chi fit morta,
Betat unu suspiru lastimosu:
Ahi! chi tentadu m'at su putzinosu

Custu non lu potesi digerire
Cun totu chi nd'áia piedade.
«Como, li nesi, o abe, as a ischire,
Si t'apo nadu, o no, sa veridade.
Nara si ti podia pius avertire
In confidentz’e bona libertade,
E pro no aer postu mente a mie,
Mori, però sa culpa beta a tie.

E-i como? E-i como a l'as intesa?...
Bennida ses a cantu naraìa?...
Ue est dada sa tua lezeresa?...
Inue è sa vivesa, e bizarria?...
Pesadi a bolu, si ti podes, pesa,
Già gighes alas, ma pius perfidìa.
Però totu ti servit de imbarrassu:
Como non tenes alas, e nen passu.

Non podes narrer: giustitzia mi paghet!
Tue e nisciunu ti nd'at sa cajone.
Mentres de chi su dulche ti piaghet,
T'agradet s'agru puru, chi est rejone;
Non mi nd'allegro, però mi lu faghet
Narrer sa tua vana presuntzione.
Pagu ti balet como chi t'atapes:
Tue ti l'as cherfidu, tue ti l'apes.

Tue, e nisciunu ti l'at causadu,
Non culpes a fulanu, ne a sutanu,
Ca ti l'apo una bolta, e tantas nadu;
Non ti podìa aferrare a sa manu.
Acaristia non m'apo segadu
Sa testa, e totu m'est istadu vanu.
Nara s'est veridade, o imposturìa,
In cuddu mundu contu mi nde dia'!

Naralu giaru, e chentza, cobertura,
S'apo rejone, o, si lu podes, nega.
Pro ponner mente, o abe, a sa dultzura
Ti ses betada a morrer a sa tzega.
Semper t'aia postu sa paura;
S'apo rejone, o si l'as tue, allega.
Nara como s'est beru, disdiciada,
Chi ses pro fagher s'ultima buchiada!».

Cum boghe tremulenta e lastimosa
Naresi tando (e-a pena s'intendia'):
«Non ti matanes, non chirches pius cosa,
Chi est puntu de passare chi tenia.
Ahi! de me mischina e isfortunosa,
Bènnida a morrer intro una labìa.
S'essèret nessi ‘istada 'uddende e piena,
Di' aer morte lestra, e mancu pena!

Non sento chi a sa morte so bennìda;
Però su peus giau e sentimentu
Est d'esser 'eo ‘istada s'omitzida
De me matessi, e crudele istrumentu.
Naral’a cantos istimant sa vida,
Chi abbelzant s'oju e servat de iscarmentu»...
E no apende alenu a narrer prusu,
La bido morta, e ruta a franca in susu.

Abes, edducas; ch'azis sa timoria
De benner a unu casu tantu feu,
Tenide custu impressu in sa memoria,
Non bos sutzedat simizante o peus.
Non pensedas chi siat paristoria,
Chi est cosa'sutzedida in s'oju meu.
A dolu de chie est morta, e morta s'ista',
E de me chi apo bidu tale vista!

Indice

ilquintomoro